Το Κρητικό Παραδοσιακό Λαογραφικό Μουσείο

Το Κρητικό Λαογραφικό Μουσείο φιλοξενεί πλήθος από αντικείμενα και είδη που παρουσιάζουν λαογραφικό ενδιαφέρον.

Το μουσείο χωρίζεται σε δύο τμήματα, το παραδοσιακό και το νεοκλασσικό τμήμα.

Το πρώτο τμήμα είναι το παλιό σπίτι, κτισμένο στις αρχές του 19ου αι. με αυστηρή τοπική αρχιτεκτονική. Εδώ έχουν τοποθετηθεί όλα τα αντικείμενα με ευλάβεια και σεβασμό στο φυσικό τους χώρο, ώστε να αναδεικνύεται η λειτουργική τους χρήση.

Πολύμορφα σημαδεμένο από το χρόνο, το σπίτι, που αποτελεί το μοναδικό διασωθέν σπίτι του Οροπεδίου Λασιθίου, είναι χωρισμένο σε 4 δωμάτια.

Η αίθουσα υποδοχής ή πόρτεγο

Εκεί βρίσκονται το τζάκι ή παραστιά με όλα τα απαραίτητα είδη της κουζίνας, ο αργαλειός με όλα τα απαραίτητα μέσα για τη λειτουργία του, ο λήνος ή πατητήρι που αποτελούσε το συζυγικό κρεββάτι, ο φούρνος με τα είδη του (σκάφη για ζύμωμα, σοφράς ή χαμηλό στρογγυλό τραπέζι κ.α.), η πιατοθήκη, ο σταμνοστάτης και άλλα πήλινα δοχεία και τα φωτιστικά μέσα της εποχής (λύχνος λαδιού, λύχνος πετρελαίου, φανάρι νυχτερινής εξόδους κ.α.).

Το μαύρο χρώμα της ξυλοσκεπής στέγης δημιουργήθηκε από τον καπνό του τζακιού και του φούρνου που έκαιγαν για πάνω από 200 έτη

Η αποθήκη των προϊόντων ή κελάρι ή κάμερα

Εκεί βρίσκονται πιθάρια διαφόρων μεγεθών που σοδιάζονταν τα αγροτικά προϊόντα της οικογένειας (φασόλια, κουκιά, ρεβύθια, στάρι, βρώμη, λάδι κρασί κλπ) αλλά και οι τροφές των ζωών.

Τα πιθάρια αυτά θυμίζουν έντονα τις ανάλογες αποθήκες της Μινωϊκής εποχής

O Σταύλος

Βρίσκεται σε χωριστό δωμάτιο με την είσοδό του να είναι αριστερά της πόρτας της αυλής κατά την είσοδο.

Εδώ βρίσκονται συγκεντρωμένα όλα τα γεωργικά εργαλεία και είδη (το Ησιόδειο αλέτρι, το βολόσυρο, ο ζυγός, το θρινάκι, η παλάμη κ.α.) αλλά και οι ταΐστρες των ζώων ή ματζαδούρες και οι φωλιές των ορνίθων, όπου κούρνιαζαν και γεννούσαν τα αυγά τους.

Η αίθουσα των επαγγελμάτων

Βρίσκεται σε χωριστό δωμάτιο με την είσοδό του να είναι δεξιά της κύριας αίθουσας υποδοχής.

Εδώ βρίσκονται συγκεντρωμένα εργαλεία όλων των επαγγελμάτων της εποχής. Σε καθορισμένες θέσεις βρίσκονται τα εργαλεία του ξυλουργού, του κουρέα, του τσαγκάρη, του πεταλωτή, του σιδερά, του καφετζή, του καλαθοπλέκτη,του αγγειοπλάστη κ.α..

Τέλος στην αυλή εκτίθενται μερικά παλαιά είδη άντλησης της περιοχής του Οροπεδίου Λασιθίου.

Το Κρητικό Νεοκλασσικό Λαογραφικό Μουσείο

Το δεύτερο τμήμα του Λαογραφικού Μουσείου είναι το νεοκλασσικό κρητικό σπίτι των αρχών του 20ου αι.

Στο ισόγειο του νεοκλασσικού κτιρίου, φιλοξενούνται σκρίνια, ξυλόγλυπτα έπιπλα, υφαντά και κεντήματα εξαιρετικής τέχνης, φωτογραφίες, κρεμαστές λάμπες, ρολόγια και άλλος πλούσιος διάκοσμος.

Επίσης δεσπόζει η πλούσια συλλογή αντικειμένων, ιστορικών εγγράφων και ενδυμάτων του μεγάλου στρατηγού Ιωάννη Αλεξάκη.

Στον πρώτο όροφο του νεοκλασσικού κτιρίου, λειτουργεί μόνιμη έκθεση πολιτιστικής κληρονομιάς του Οροπεδίου Λασιθίου με πλούσιο φωτογραφικό υλικό και χαρακτηριστικά αντικείμενα της περιοχής.

Δεξία από το κύριο νεοκλασσικό κτίριο, έχει διαμορφωθεί μια αίθουσα στα πρότυπα σχολικής αίθουσας του περασμένου αιώνα για την διεξαγωγή εκπαιδευτικών προγραμμάτων, σχετικά με την Λοαγραφία και τους Ανεμόμυλους του Οροπεδίου Λασιθίου.

Στο εσωτερικό της αίθουσας αλλά και στον προαύλιο χώρο, υπάρχουν κατασκευές διαφόρων τύπων Ανεμόμυλων.

To Μουσείο ενθυμημάτων Ελ. Βενιζέλου

Σε ένα περίτεχνο λιθόκτιστο κτίριο του 1871 εκτίθεται πλούσιο φωτογραφικό υλικό, ιστορικά ντοκουμέντα, ιδιόχειρες επιστολές και προσωπικά αντικείμενα του μεγάλου Έλληνα πολιτικού.

Το σύνολο των εκθεμάτων, σηματοδοτούν την πορεία του Ελευθερίου Βενιζέλου, από την γέννηση του, την ανάδειξη του μέχρι το αξίωμα του Πρωθυπουργού και τον θάνατό του.

Η Εκκλησία του Αγ. Δημητρίου

Εντός του μουσειακού συμπλέγματος εντάσσεται η δίκλιτη εκκλησία του Αγίου Δημητρίου η οποία χρονολογείται από το 1876 και στην οποία βρίσκονται εκθέματα από παλιές εικόνες, τέμπλα και άλλα ξυλόγλυπτα έργα της περίφημης σχολής των Νιταδόρων του Μέσα Λασιθίου.